To znowu ten czas, kiedy cała książkowa Finlandia czeka z zapartym tchem na rozdanie… Finlandii, czyli najważniejszej nagrody literackiej w kraju. Już tradycyjnie przyglądamy się nominowanym, zaczynając od kategorii literatury naukowej i popularnonaukowej. Mamy tu sześć bardzo różnych pozycji – na tyle różnych, że na pewno nie będzie łatwo wybrać spośród nich tę jedną zwyciężczynię, która już w najbliższą środę 27 listopada otrzyma trzydzieści tysięcy euro i najbardziej prestiżowe wyróżnienie na fińskim rynku literackim.
Tak prezentuje się lista wyróżnionych książek:
Sanna Nyqvist
Rannalla ‒ Miten kirjailijat löysivät meren
(Na plaży. Jak pisarze odkryli morze)
wydawnictwo Tammi
Punktem wyjściowym Nyqvist jest pytanie, w jaki sposób krajobraz wpływa na człowieka – i w drugą stronę. Autorka omawia bliskie relacje z morzem pisarzy takich jak Tove Jansson, Marcel Proust i Virginia Woolf. Jury zwróciło uwagę na piękny język i zaskakującą perspektywę na nasz związek z przyrodą i literaturą, nazywając pozycję „małą wielką książką”.
Kimmo Ohtonen
Tunturikettu ‒ Pohjolan naalin tarina
(Opowieść o fińskim lisie polarnym)
wydawnictwo Otava
Kimmo Ohtonen ukazuje, w jaki sposób zmiany klimatu i postęp cywilizacyjny doprowadziły do uznania lisa polarnego za gatunek skrajnie zagrożony wyginięciem w Finlandii – choć w skali światowej to jeden z gatunków najmniejszej troski. Autor przedstawia metody walki o ochronę i powstrzymanie populacji lisów polarnych w Finlandii przed całkowitym wymarciem.
Perttu Pölönen
Saisinko huomiosi? ‒ Kirja, joka jokaisen somenkäyttäjän pitäisi lukea
(Mogę prosić o uwagę? Książka, którą powinien przeczytać każdy użytkownik mediów społecznościowych)
wydawnictwo Otava
Co z nami robią media społecznościowe, smartfony i inne inteligentne urządzenia? W jaki sposób dyrygują naszym sposobem myślenia i światem wartości? Autor książki odpowiada na te pytania, zastanawiając się, czy jesteśmy w stanie uniknąć celowo uzależniającego wpływu internetowych platform.
Panu Savolainen, Aleks Talve
Arkkitehtuurimme vuosituhannet ‒ Suomen arkkitehtuurin historia alusta loppuun
(Tysiąclecia naszej architektury. Historia fińskiej architektury od początku do końca)
wydawnictwo Sammakko
Jak na to wskazuje sam tytuł, jest to pozycja porządkująca długie dzieje architektury na terytorium obecnej Finlandii. Co ciekawe, ta bogato ilustrowana książka wybiega też w potencjalną przyszłość, kiedy nadejdzie kolejna epoka lodowa i wszystkie budynki, które jej doczekają, znajdą się pod lądolodem.
Sofia Tawast, Riikka Leinonen
Suuri valhe vammaisuudesta
(Wielkie kłamstwo o niepełnosprawności)
wydawnictwo Tammi
Autorki „Wielkiego kłamstwa…” prowokują czytelników do zastanowienia się nad swoim stosunkiem do niepełnosprawności i nad pytaniem, czy jej brak jest równoznaczny z normalnością. W uzasadnieniu nominacji pochwalono książkę za to, że zmusza do refleksji oraz skupia się na ważkich i niełatwych sprawach, a przy tym została napisana przystępnym językiem.
Salla Vuorikoski
Sanna Marin ‒ Poikkeuksellinen pääministeri
(Sanna Marin. Wyjątkowa premierka)
wydawnictwo WSOY
To historia najmłodszej osoby, która do tej pory stanęła na czele fińskiego rządu. Premierka, która przeprowadziła kraj przez pandemiczny kryzys, zawojowała media na całym świecie, a następnie – zdaniem wielu przedwcześnie – zeszła z politycznej sceny. Salla Vuorikoski próbuje wyjaśnić, w jaki sposób Sanna Marin zmieniła instytucję premiera Finlandii i w jaki sposób to instytucja zmieniła ją.
Autorka tekstu: Karolina Wojciechowska
Kolektyw Tłumaczy Literatury Fińskiej KIRJA
KIRJA 